طراحی سایت

روش های تدریس مناسب برای کلاس های درس چند پایه

 

عزیزان نظرات شما مشوق ما برای ادامه کار است. لطفا دریغ نفرمایید.

 روش تدریس بحث گروهی

     روش تدریس بحث گروهی از دسته روش های تدریس دانش آموز – محور است. به طور معمول در این روشهای دانش آموزان تلاش زیادی برای فراگیری دانش ، مهارت و نگرش ها می کنند. در مقایسه با روش تدریس سخنرانی که معلم – محور است و عمده فعالیت های کلاسی برای زمینه سازی به منظور کسب مهارت و دانش به عهده معلم است ، در روش تدریس بحث گروهی دانش آموزان به نحوی فعال در تدارک زمینه های لازم برای یادگیری تلاش می کنند.

     معلمان به صورت های گوناگون می توانند در بحث گروهی و فعالیت های مربوط به آن مشارکت کنند. دربرخی موارد آنان وارد بحث می شوند و بخشی از فعالیت گروهی را به عهده می گیرند. بعضی وقت ها آنان مدیریت جلسه بحث را می پذیرند. و زمانی هم به پرسیدن سوال و پاسخگوئی به سوالات آنان اکتفا می کنند. «گیج و برلانیر » روش تدریس بحث گروهی را تا حدودی همپایه با روش تدریس اکتشافی می دانند. آنان بر این باورند که ، روش تدریس گروهی ، همه امتیازهای روش تدریس اکتشافی را دارد.

      انتقاد از روش تدریس سخنرانی ، متخصصان را بر آن داشت که در باره روش تدریس بحث گروهی به تفکرو پژوهش بپردازند ،روش تدریسی که دانش آموزان بتوانند بایکدیگر به بحث نشسته و به سوالات   یکدیگر پاسخ دهند. بر این باوریم که روش تدریس بحث گروهی تفکر انتقادی را رشد می دهد. دراین روش ، دانش آموزان ترغیب می گردند مفاهیم ، اصول و تعاریف را از راه استدلال بیاموزند. توانایی شنیدن آرای دیگران ، سنجیدن نوع تفکر آنها ، سازماندهی آراء ، ایستادگی یا پافشاری بر باورها ، موافقت با دیگران و ... در طی جلسات بحث آموخته می شوند.

     برای اجرای روش تدریس بحث گروهی ، نیاز به معلمی است که توانایی لازم برای پی گیری بحث و پیشگیری از انحراف بحث را دارد. افزون بر این ، معلمی که از روش تدریس بحث گروهی بهره می گیرد باید توان تصمیم گیری هم داشته باشد و در موارد مورد نیاز تصمیمی قطعی بگیرد و از منحرف شدن بحث به سمت و سوی نظرات و آرای یک فرد جلوگیری کند.

    گرایش به بحث و مباحثه ، مانند کار و بازی امری طبیعی است. بحث گروهی ، دانش آموز – محور است. از ایده ها و تجربه ها در بحث ، همه سهم می برند ، از طریق بحث ، مشارکت و فعالیت تقویت می گردد . بسیاری از متخصصان آموزش ، روش تدریس بحث گروهی را بسیار برانگیزنده می شمارند. در روش بحث گروهی یادگیرندگان از اینکه می توانند اعلام نظر کنند و به چالش و مناظره دست یازند ، لذت می برند. به هر شکلی که بحث گروهی مورد استفاده قرارگیرد ، این روش ، یکی از روش های ارزشمند برای درک و فهم و زمینه ساز بهداشت روانی ( ذهنی ) به حساب می آید.

   روش تدریس بحث گروهی در پی اهداف زیر است :

1-   آماده سازی دانش آموزان برای شرکت در یاد گیری ،

2-  ایجاد تحریک و انگیزش در دانش آموزان ،

3- ترغیب دانش آموزان به تحلیل انتقادی مفاهیم ، مهارت ها و نگرشها ،

4- ایجاد تحریک در دانش آموزان به منظور ارائه راه حل های خلاقانه برای مسائل ،

5- پرورش مهارت های همیاری و مشارکت ،

گروه های بحث دارای رهبر و بدون رهبر

   انواع متعددی بحث گروهی وجود دارد . برخی دارای رهبر مشخصی اند ،و برخی فاقد آنند ، گاه ، معلم به عنوان رهبر گروه برگزیده می شود . گاهی هم او به مثابه یکی از اعضای شرکت کننده در بحث است. در برخی موارد امکان دارد گروه بدون رهبر مشخصی اداره شود. اثر بخش بودن بحث گروهی به وجود رهبر وابسته است.بدون رهبر ، گروه تکالیف ارائه شده را نمی تواند به خوبی هدایت کرده ، انجام دهد. بااین همه ، فعالیت گروهی در جلسه بحث می تواند بدون رهبر مشخص شروع گرد د ، و در جریان بحث به صورت طبیعی رهبری برگزیده شود. به هر روی ، در هر گروه ، بهتر است رهبری پی گیری عملکردها و تکالیف را بر عهده گیرد.

نقش رهبر در گروه مباحثه

     اگر چه گفتیم بحث گروهی باید دانش آموز – محور باشد ، ولی به این معنی نیست که بگوییم نیازی به رهبری و مسئولیت هدایت گروه وجود ندارد. برای اثر گذار شدن کار گروهی نیاز است یکی از افراد گروه نقش رهبر را ایفا کند. رهبر مسئولیت زیادی را نمی پذیرد یا نیازی به سپردن مسئولیت عمده ای به وی نیست. مهم آنست که رهبر گروه توانایی هدایت گروه را داشته باشد. رهبر گروه باید به صورتی کارکند که موضوع مورد بحث از بین نرود به گونه ای که نتیجه ی بحث مشخص نگردد. اگر مشکلی در گروه به وجود آید. ، رهبر گروه با همفکری اعضا به حل آن اقدام می کند و باید از تک روی بپرهیزد.  

 

مسئولیت رهبر گروه ، موارد بر شمرده در زیر است :

1-مدیریت جلسه

2- بیان هدف بحث و روند بحث

3- آغاز بحث و تلاش برای حفظ انگیزه در طی بحث

4- ترغیب افراد به کار و گفتگو و کنترل رفتار اعضا

5-نتیجه گیری از بحث

مدیریت بحث گروهی

 

     درطی بحث گروهی ، تحمل دیگران و درک و فهم دیگران پرورش می یابد. میزان پرورش متغیرهای یاد شده ، به میزان مشارکت و فعالیت دانش آموزان در انجام دادن تکالیف بستگی دارد . دانش آموزانی که به نحوی در فرآیند بحث فعالانه شرکت می کنند بیش از آنانی که فقط می نشینند و به گفته دیگران گوش می دهند ، به فراگیری مفاهیم و مهارت ها می پردازند و تحمل نظرات دیگران را تجربه می کنند. به منظوراثر بخشی جلسه بحث گروهی ، جلسه را باید به خوب هدایت کرد. برنامه ریزی ، سازماندهی، رهبری و ارزشیابی ار فعالیت های عمده در این زمینه است. به علاوه ، ممکن است معلم به مثابه یک مرجع علمی از فعالیت ها حمایت کند. یعنی، گاه لازم است معلمی برای تکمیل کار در بحث پایانی گروه شرکت کند.

برای مدیریت مطلوب گروه ، مواردی که در زیر می آید نقش ارزنده ای دارند :

1-            تعیین اندازه گروه یا عده نفرات گروه ،

2-  تنظیم آرایش گروه بحث ،

3- تدارک چک لیست برای کنترل اعضای گروه،

4- حل مشکلات به وجود آمده ،

5- شرکت در بحث هایی که امکان مشکل آفرینی دارند.

 

عده افراد گروه

    مطلوب ترین عده برای هر گروه بحث بین 3 تا 7 نفر است . زیرا ، با این تعداد ، دانش آموزان وقت کافی برای حرف زدن و اظهار نظر پیدا می کنند و حتی کم حرف ترین افراد به زبان می آیند و به گفتگو می پردازند ، ولی ، وقتی عده افراد گروه ار هفت نفر زیاد تر باشد ، موارد زیر پیش می آید :

 

       افراد کم حرف به صحبت رغبت نشان نمی دهند.

        کیفیت بحث افت می کند .

     بر گفتگوی دو نفری و درگوشی افزوده می شود.

 

ویژگی های بحث گروهی مطلوب

   شکل گیری بحث گروهی از روی شانس یا اتفاقی نیست ؛ بکله نتیجه برنامه ریزی ، سازماندهی، هدایت و ارزشیابی است. بحث های مفید ، نتیجه یک مدیریت مطلوب اند. معلم باید برای برگزاری یک جلسه بحث گروهی خوب ، موارد زیر را رعایت کند :

1-   دلیل گردهمایی را برای دانش آموزان شرح دهد.

2-  به دانش آموزان در باره کارهایی که باید انجام دهند شرح دهد.

3- روش های کار را برای دانش آموزان ، بیان کند.

4- در باره مواردی که نیاز خواهند داشت شرح دهد.

پس از پایان بحث ، چهار نقطه زیر را باید در نظر آورد :

• خلاصه کردن نکته های مهمی که افراد گروه ارائه کرده اند.
• تقویت مواردی از یافته های بحث گروهی که بیشترین ارتباط را با هدف دارند.
• آگاه کردن دانش آموزان برای استفاده از نتایج بحث در عمل .
• ارائه بازخورد گروهی به همه اعضا و پیشگیری از مخاطب قرار گرفتن یک فرد خاص .

 

 

 

 

 

مراحل اجرای روش تدریس بحث گروهی

    مرحله نخست : انتخاب موضوع بحث

در این مرحله موضوع مناسبی برای بحث انتخاب می شود. موضوع مناسب بحث ، موضوعی است که بتوان در باره  ویژگی های متفاوت آن بحث کرد. موضوعی مثل جمع

--- =256+--- = 256 +(742 +584)

موضوع بحث نیست ، بلکه یک امر واقعی است که باید انجام گیرد. ولی ، اگر بپرسیم « چگونه می توان افراد بیشتری رابرای رای دادن جلب کرد » موضوعی برای بحث بنا نهاده می شود. در انتخاب موضوع بحث باید این معیار را هم در نظر بگیریم که از طریق بحث باید سطح درک و فهم دانش آموزان افزایش یابد و باید یادگرفته های پیشین دانش آموزان به کار گرفته شود.

    مرحله دوم : یافتن زمینه مشترک و تقویت آن برای بحث

    علاوه بر انتخاب موضوع بحث ، لازم است دانش آموزان را در ایجاد زمینه مشترک برای بحث آماده کرد.

معمولاً این زمینه مشترک را نوعی مطلب خواندنی تشکیل می دهد. در عین حال، میتوان از ابزارها یا مواد دیگری ، نظیر برنامه های تلویزیونی ، گردش علمی ، آزمایشگاه و ... استفاده کرد.

    مرحله سوم : بیان هدف بحث

در این مرحله هدف بحث به دانش آموزان اعلام می شود و بر اساس هدف ارائه شده ، فعالیت های گروه ها تنطیم می شود. بیان هدف و نوشتن آن روی تابلوی کلاس درس از انحراف دانش آموزان و معلم پیشگیری می کند و جربیات بحث را تسهیل می کند. از این طریق ، انرژی گروهی به هدر نمی رود و بحث ها سامان یافته تر ادامه می یابند.

     مرحله چهارم : تنظیم آرایش کلاس

در این مرحله به دانش آموزان فرصت جابجا شدن د اده  می شود و آرایش صندلی آنها سامان می یابد.

     مرحله پنجم : هدایت و کنترل جریان بحث

    در این مرحله وارد جریان بحث شده ، گفته ها و از بحث های دانش آموزان یاد داشت برداری کنیم. همچنین لازم است زمان بحث را کنترل شود. بهتر است ، معلم پیوسته در کنار گروه ها قرار گیرد و به سوالات دانش آموزان پاسخ دهد و اگر لازم باشد با طرح سوالی به هدایت بحث کمک کند . و مراقبت نماید که بحث از مسیر اصلی خارج نشده و مناقشه به وجود نیاید.

منبع : راهنمای آموزش در کلاس های چند پایه

دوستان عزیز خودتان قضاوت کنید، به نظر شما این عجیب نیست که مطلبی 1400 بار بازدید شده باشه ولی دریغ از یک نظر؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟